frietkot

België is beroemd om haar Vlaamse frieten en die haal je natuurlijk bij het frietkot. Dat de Belgen hun frieten serieus nemen blijkt direct: bij je frieten heb je keuze uit verschillende snacks en sauzen die wij in Nederland helemaal niet kennen.

How to: bestellen bij het frietkot

Om je de keuzestress die wij hadden bij ons eerste bezoek aan het frietkot te besparen, maakten wij een ‘how to: bestellen bij het frietkot’. We maken je wegwijs in de verschillende snacks en sauzen die de Belgische frietkotten rijk zijn en vertellen je de ‘do’s & don’ts’!

Sauzen

In Nederland eet vrijwel iedereen mayonaise bij z’n friet. Sommigen wisselen ‘m in voor fritessaus, en wie eens gek wil doen gaat voor een ‘frietje speciaal’ (met mayonaise, curry en uitjes) of een ‘patatje oorlog’ (met pindasaus, mayonaise en uitjes). Zeggen jullie trouwens friet of patat? #teamfriet hier!

Goed, terug naar de sauzen. In België eten ze ook graag mayonaise bij de frieten, maar heb je daarnaast ook nog keuze uit de volgende sauzen:

  • Andalouse: deze oranje-rode saus is op basis van plantaardige olie, zout, tomaten, ei, azijn, mosterd. Hij werd in de jaren ’60 bedacht in België en is volgens de oorspronkelijke bedenker geïnspireerd op gazpacho.
  • Samoeraisaus: deze saus is een mix van sambal en mayonaise. Lekker pittig dus, en makkelijk om zelf te maken!
  • Joppiesaus: deze gele saus wordt koud geserveerd en komt oorspronkelijk uit Twente. Toch vind je ‘m ook bij bijna elk frietkot in België. Het originele recept is geheim, maar de gele kleur krijgt hij van kerrie.
  • Tartaarsaus: Dit is een koude saus op basis van mayonaise. Hieraan worden vaak ei, peterselie en gehakte uitjes of sjalotjes aan toegevoegd. De saus schijnt te lijken op remoulade en ravigote, maar die ken ik allebei niet.
  • Curryketchup: Hier schreven we al eerder over: wat wij in Nederland meestal gewoon curry noemen, heet in België curryketchup.
  • Cocktailsaus: Deze oranje saus op basis van mayonaise werd vroeger vaak bij chique gerechtjes zoals garnalencocktails geserveerd. In de saus zelf zitten echter geen garnalen. Naast o.a. paprikapoeder, tomaat en gembersiroop gaat er ook een scheutje cognac in. Soms wordt dat echter vervangen voor whisky, en dan wordt het whiskysaus genoemd.
  • Stoofvleesaus: Stoofvlees lijkt een beetje op het Limburgse ‘zoer vleisj’, alleen is het dan niet zo zuur. De saus is vaak op basis van bier en een beetje peperkoek gemaakt.

frietkot
Frieten met een lucifer en andalousesaus, met een Bickyburger on the side.

Snacks

Ook het snackaanbod in België verschilt enorm. Belgen hebben misschien de kroket of de Smulrol niet in het Frietkot, maar andersom zijn er ook een heleboel snacks die wij Nederlanders niet hebben. Wederom een lijstje:

  • Bickyburger: Deze burger werd in 1981 geïntroduceerd. Het unieke aan de burger zijn de geheime Bickysauzen. Daarnaast wordt elke Bicky burger geserveerd met krokante uitjes.
  • Boulette: Een boulette is eigenlijk een soort frikandel, maar dan in de vorm van een bal en vaak in plakjes/stukken gesneden. Zo heb je meer krokante kantjes.
  • Cervela: Dit is een knalrode worst, die een beetje lijkt op de Duitse braadworst, maar dan gefrituurd (waardoor ‘ie weer wat weg heeft van een frikandel).
  • Lucifer: De lucifer is een kipcorn met een pikante ‘kop’, waardoor hij een beetje lijkt op een grote lucifer.
  • Sitostick: De sitostick is kalkoenvlees op een spiesje, in een krokant jasje. Hij werd in 1970 uitgevonden in België.

frietkot

De mitraillette

Deze snack verdient zijn eigen kopje. Maak namelijk niet net als ik de fout om ‘een broodje kroket’ in een Vlaams frietkot te bestellen. Ik vond €5 al vrij prijzig voor een broodje kroket, maar schrok helemaal toen ik bovenstaand broodje in mijn handen gedrukt kreeg.

Dit was een heel stokbrood, met twee kroketten én sla én friet. Een soort kroketkapsalon op een broodje. Deze worden ‘mitraillette’ genoemd en komen oorspronkelijk uit Brussel.

Vegetarische snacks?

In tegenstelling tot Nederland, waar de vegetarische hamburger van de Vegetarische Slager inmiddels in het vaste assortiment van bekende snackbars de FEBO en Smullers zit, heb ik in België nog niet zoveel vegetarische snacks in het frietkot gespot. Misschien komt dit nog, misschien heb ik niet goed gekeken.

Sowieso hoor ik het graag als er nog aanvullingen zijn voor deze lijst. Vergeet ‘m niet op te slaan voor je eerstvolgende bezoek aan het frietkot!

Benieuwd naar meer verhalen over typisch Belgische dingen? Check alle anekdotes over cultuur hier.